Γιατί Aπομακρυνόμαστε από όσους Aγαπάμε;

Συχνά ακούμε ιστορίες αγάπης που χάθηκαν κάπου στη διαδρομή της ζωής. Σχέσεις που έληξαν άδοξα, με τη φράση ότι “δεν ήταν γραφτό”. Όνειρα που γκρεμίστηκαν για μια κακιά στιγμή και μια σειρά από εξηγήσεις που προσπαθούν να δικαιολογήσουν την αποξένωση ανθρώπων που κάποτε αγαπήθηκαν βαθιά.

Το παράδοξο των ανθρώπινων σχέσεων είναι ότι, πολλές φορές, απομακρυνόμαστε πιο εύκολα από εκείνους που αγαπάμε περισσότερο.

Όχι επειδή έπαψαν να είναι σημαντικοί για εμάς. Αντιθέτως, συχνά το ίδιο το βάθος της συναισθηματικής εγγύτητας μπορεί να γίνει τρομακτικό. Το βίωμα είναι τόσο ισχυρό που δύναται να ενεργοποιήσει φόβους, εσωτερικές συγκρούσεις και ανασφάλειες που δεν είναι πάντα εύκολο να αντέξουμε.

Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει αυτή την αντίφαση: να αγαπούν και ταυτόχρονα να απομακρύνονται. Να νιώθουν βαθιά σύνδεση και, λίγο μετά, να αποσύρονται. Η απομάκρυνση δεν σημαίνει πάντα αδιαφορία. Συχνά αποτελεί έναν τρόπο ψυχικής αυτοπροστασίας.

Όσο πιο σημαντικός γίνεται ο άλλος, τόσο μεγαλύτερη δύναμη αποκτά πάνω στη συναισθηματική μας ισορροπία. Και όταν η εγγύτητα μεγαλώνει, απαιτείται και μεγαλύτερη έκθεση: να αφήσουμε άμυνες, να δείξουμε πλευρές του εαυτού μας πιο ευάλωτες, να ‘’ξεγυμνώσουμε’’ την ψυχή μας.

Για κάποιους ανθρώπους αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο.

Ιδίως όταν έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλοντα όπου τα συναισθήματα δεν έγιναν αποδεκτά, αλλά αντιμετωπίστηκαν με κριτική, απόρριψη ή συναισθηματική ψυχρότητα, τότε η εγγύτητα μπορεί να συνδεθεί με κίνδυνο αντί για ασφάλεια. Έτσι, μαθαίνουν από νωρίς να κρατούν απόσταση. Να σιωπούν. Να προστατεύονται μέσω της απόσυρσης από αυτό που νιώθουν, να κλείνονται στους εαυτούς τους.Σε περιόδους άγχους ή ψυχικής κόπωσης, αυτή η τάση ενισχύεται. Κάποιοι άνθρωποι αποσύρονται κοινωνικά: απαντούν λιγότερο, απομακρύνονται, περιορίζουν την επαφή.

Μια επιφανειακή ερμηνεία θα ήταν η αδιαφορία. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά πρόκειται για εσωτερική εξάντληση. Η επαφή τότε μπορεί να μοιάζει απαιτητική, ακόμη και οι κοντινοί άνθρωποι να βιώνονται ως “βάρος” — όχι επειδή έπαψαν να έχουν αξία, αλλά επειδή δεν υπάρχει διαθέσιμη ψυχική ενέργεια.

Η απομόνωση, σε αυτές τις περιπτώσεις, λειτουργεί σαν προσωρινό “φάρμακο” αποφόρτισης, με παρενέργειες την μοναξιά και της αποσύνδεση.

 Κάποιοι άνθρωποι απομακρύνονται πριν ακόμη προλάβουν να συνδεθούν ουσιαστικά. Και αυτό συχνά σχετίζεται με προηγούμενες εμπειρίες απόρριψης ή συναισθηματικής ανασφάλειας, που διαμορφώνουν ένα εσωτερικό μοτίβο επιφυλακής.

Σκέψεις όπως «θα φύγει κι αυτός» ή «όπως όλοι οι προηγούμενοι», μπορεί να πυροδοτούν άγχος και τελικά να οδηγούν στην απόσυρση ως μέτρο πρόληψης του πόνου. Ίσως γιατί δεν έμαθαν ότι μπορούν να πουν απλά:
«φοβάμαι», «χρειάζομαι χρόνο», «δυσκολεύομαι».

Η ουσιαστική επικοινωνία δεν είναι εύκολη για όλους. Απαιτεί ασφάλεια, ωριμότητα και αντοχή στην έκθεση. Κι όμως, η απόσταση δεν είναι πάντα ρήξη. Μπορεί να είναι και μεταβατικό στάδιο επανασύνδεσης με τον εαυτό.

Η αγάπη δεν μετριέται από τη συνεχή παρουσία. Δεν είναι στατική έννοια. Αλλάζει μορφή μέσα στον χρόνο, στις ηλικίες, στις φάσεις της ζωής.

Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι γραμμικές ούτε απλές.

Αγάπη και απόσταση μπορούν να συνυπάρχουν, όταν υπάρχει κατανόηση και σεβασμός. Ίσως τελικά η ουσία δεν βρίσκεται στην αδιάκοπη εγγύτητα, ούτε στην απόλυτη απουσία. Βρίσκεται στη δυνατότητα σύνδεσης που αντέχει τον χρόνο, τη σιωπή και την αλλαγή.

Πίσω από πολλές αποστάσεις κρύβονται ανείπωτα συναισθήματα. Και πίσω από πολλές σιωπές, μια βαθιά ανάγκη για ασφάλεια — τόσο προς τον άλλον όσο και προς τον ίδιο μας τον εαυτό.

Η ουσιαστική σύνδεση δεν βρίσκεται στην τελειότητα των σχέσεων, αλλά στην προσπάθεια κατανόησης του άλλου.

Και μέσα από αυτή την προσπάθεια, γεννιέται και η αυτογνωσία.